تبليغاتX
سنندج شهر عشق و دوستی :: سنندج شهر عشق و دوستی
سنندج شهر عشق و دوستی
سنندج شهر عشق و دوستی
رقص کردی
شنبه چهاردهم بهمن 1385

واژه ؛هه لپه رکی ؛از کلمه هه لپر به معنی جنبش و تکان و در اصل به معنی حمله کردن است که نمادی ازحرکات جنگي است ...كه از گذشته هاي دور به يا د گار مانده است و چيزي فراتر از رقص عا دي مي باشدايرانيان به قدمت و غناي تاريخ خود مفتخر هستند.آنان در هر عرصه اي نشان داده اند كه پا سدار شا يسته سنت هاي اصيلو دوستدار ايران و فرهنگ ايراني اند.مردم خطه كردستان و كرما نشاه و سا ير شهرهاي كرد نشين نيز از اين خصيصهمستثني نيستند.رقص هاي كردي يكي از سنتهاي د يرينه و يا د گا رهاي ارزشمند آريا يي ها ست.كه در ميان اكراد همچنانمحفوظ ما نده وحتي دررقص هاي سنتي بعضي از اقوام همجوار همچون آشوري ها تا ثير كرده است . بي گمان تا ريخچهاين حركات مربوط به هزاره هاي دوم و سوم قبل از ميلاد مسيح است اما تاريخ مشخص و چگونگي ايجاد آ ن در اين باره وجود ندارديك كتيبه سنگي در قلعه ((هه پير))وجود دارد كه متعلق به هزاره اول قبل از ميلاد است . روي اين كتيبه تصويريك سرنا و دهلو تعدادي كه به نظر مي رسد در حا ل اجراي حركا ت موزون هستند روي سنگ حك شده است اين كتيبه كهن سند مهمي در تاريخي بودناين حركا ت موزون در كردستا ن است . حكيم عمر خيام در نوروز نامه خود مينويسد" فريدون كرد "روزي كه ضحا ك را اسير كرد وايرانرا از شر او نجا ت داد مردم آن را جشن گرفتند . واين مهم دليل ديگري بر يكپا رچگي آن مردم و جشن دسته جمعي در ميا ن آنا ن مي با شد .حركا ت "هه لپه ركي" در چها ر نوع مراسم عرفا ني مذهبي شا دي و عروسي عزا و غم اجرا مي شود .اما رقص هاي فولكلور كردي عبا رتند از :چه پي يا چوپي- سي پي - روينه - گه را نه وهكه مخصوص شكا ك است .دووپي يي- داغه كه ويژه كردستان تركيه است .گه ريان - پشت پا - فه تاح - فه تا پاشايي- خانه ميري -سي جار - شه لان -زه نگي - و چه مه ريواما فلسفه اين حركا ت شكل بخصوصي كه اين "هه لپه ركي "دارد.اين رقص به صورت دسته جمعي انجام مي شود و در دست نفر اول كه به عنوانرهبر و پيشواي گروه و نفر آ خر "چوپي "دستمالي است كه به جاي شمشير استفاده ميشود .و نظم و انظباط گروه را هم بر عهده دارد .امروزه به علت پيشرفت و پيچيدگي در سبك زندگي از دستمال سفيد به جاي شمشير و سپر استفاده ميشود همان طور كه ذكر شد از دستمال سفيدبيشتر استفاده م شود كه نشانه صلح و آشتي با اقوام ديگر است . چنانكه مي بينيم در اكثر پرچم هاي جهان رنگ سفيد وجود دارد .دستمال داشتن رهبر و نفر آخر نشاندهنده برابري بوده و دست همديگر را گرفتن هم نشانه اتحاد گروه است"ره ش به له ك "يا رقص زن و مرد با هم به معني مانند برادر و خواهر بودن است . كوبيدن پا بر زمين به اين معني است كه اين خاك موطن من است .هوراي هنگام مراسم در حين حركات به منظور ترساندن دشمن است . نشستن در هنگام رقص نشانه تسليم براي جمع منفور است .يكسري مقا م ها هم وجود دارند كه در اين مراسم استفاده ميشوند .هوره كه از نظر لغوي از واژه خور به معناي خورشيد گرفته شده مورد استفاده گا تو هاي زرتشتي و در مراسم راز و نياز با خداوند بوده است.خا نه ميري كه مخصوص خوانين بوده كه آنرا در پشت بام ها به سبك آرام وملايمي برگزار مي كردند تا باعث سر و صدا در خانه نشود .رقص "هه لپه ركي" در مناطقي مثل چهار محال بختياري و تركمن صحرا و غيره انجام ميشود ولي در اين مناطق علاوه بر دستمال چوب بازيهم دخيل است . يك نوع رقص ديگر هم بنام خنجر در تركمن صحرا وجود دارد كه به دوران پيش از اسلام بر ميگردد.از دور كه به دسته هه لپه ركي نگاه ميكنيم آنرا به صورت يك زنجيره جوش خورده مي بينيم .احساس همه افراد در نفر اول " سرچوپي " جمع و برجسته ميشود . گاهي ديده مي شود در بعضي مناطق تير اندازي مي كنند يا با يك خنجردر ميدان بازي مي كنند . يا فرياد ميزنند و يا دستمال قرمز را تكان ميدهند كه بي شك اين همه نشانه بر افراشتن پرچم است.در چه مه ري كه در هنگام غم و مرثيه انجام ميشود افراد شركت كننده تفنگ به دست مي گيرند و يا خنجر به كمر مي بندندعمر و قدمت هه لپه ركي و چه مه ري خيلي زياد است و مربوط به چند سال قبل و يا مربوط به يك منطقه خاص و يا يك فر د خاص نبودهبلكه مربوط به دوره اي است كه تسلط هنري توانسته است آنرا به تمام جامعه كل حاكم كند . در ارتباط با اين تسلط هم مي توان يك تسلطعمومي مذهبي بر خلق اين نوع هه لپه ركي را داشت چو ن اين حركات هماهنگ و متحد در هه لپه ركي سر بر داشتن به طرف آ سمانهمه با هم نشانه يك گونه پرستش را به خاطر مي آورد . حركات هماهنگ و دسته جمعي پا ها مخصوصا" در هه لپه ركي سحاپييا " ره پا " مخصوصا" كار كشاورزي را به ياد مي آورد كه مردم را شخم زدن زمین هاكشت و كار و در يكجا ماندن و ايجاد روستاو شهرك و شهر ها را ميخواند

 

 

+ نویسنده: سامال ساعت: 18:39
نمایی از بازار قدیمی سنندج
شنبه چهاردهم بهمن 1385

 

نمایی از بازار قدیمی سنندج

+ نویسنده: سامال ساعت: 18:31
سید علی اصغر استاد صدای کردی
پنجشنبه دوازدهم بهمن 1385

 

 

 

 

 

 

 

سید علی اصغر در سال 1260 شمسی از یك خانواده مشهوردینی در روستای صلوات اباد از توابع سنندج تولد یافت. دوران كودكی رادر دامن پر مهر  والدین ومناظر بدیع ومفرج زادگاه خود سپری نمود . در عنفان جوانی از مظاهر طبیعت الهام گرفت وبا اوایی زلال تر از اب چشمه ها و لطیف تر از پر گلهای نیلوفر به نغمه خوانی پرداخت شیوایی لحن وموزونی ومحزونی صدای سید چنان دلنشین و گیرا بود كه اهالی منطقه

وی را داوود  ثانی لقب داده بودند. سید نظام الدین پدر سید علی اصغر كه خود از مردان مشهور دینی بود سید را به شهر اورد  ودر مسجد دار الحسان به مكتب شیخ عبد المومن پدر ایت الله مردوخ شپرد تا از محضر ایشان كسب فیض كند وقرائت صحیح قران را بیا موزد سید سالیان درازی

از عمر خود را به فراگیری قران پرداخت و بعد از مدتی در قرائت استادی بی نظیر شدچنانكه آوازه او از مرز ها در گذشت و بنا به روایتی یك بار نیز جهت قرائت قران به مصر دعوت شد ولی به دلیل ناخوشی پدر از رفتن صرف نظر كرد پدر بارها اورا از خواندن در ملا عام منع و سر زنش كرده بود و سید با كمال احترام در جواب پدر گفته بود: انچه نعمت خداست

به همه تعلق دارد و نباید انرا از خلایق دریغ كرد و اگر خواندن الحان از روی حقیقت و دستی به جانب معنویات باشد مانند صدای پرندگان خالی از محرمات خواهد بود حاج سید عبد الا حد بابا شهابی پسر بزرگ سید كه حدود هفتاد سال دارد میگوید:

مرحوم پدرم با وجود اینكه هرگز نزد استادی تعلیم ندیده بود مع الوصف عموم دستگاهها و مقامات موسیقی ایرانی را می شناخت و انچه را می خواند یا موسیقی اصیل كوردی بود و یا خود بر اساس موسیقی اصیل كوردی می ساخت واجرا می كرد اشعاری هم كه می خواند  یا اشعار فولكلور متداول محلی بود و یا از دیوان شاعران مانند مولوی كورد وفایی مهابادی  یا طاهر بگ  جاف و یا بابا طاهر همدانی انتخاب می كرد

آنچه از صدای سید و نحوه اجرای اهنگهایش مشخص است این است كه سید علی به طور مسلم موسیقی ایرانی را می شناخته است اما چگونه ودر كجا و با چه امكاناتی به این شناخت رسیده است جای بحث و گفتگو است چون رسانه های گروهی در آن زمان وجود نداشته اند طبق نوشته آقای عباس كمندی چون در آن زمان وقبل از رفتن سید به تهران سنندج مدت یكسال تبعید گاه عارف قزوینی شاعر و ترانه سرای معروف ایران بود و چون عارف به منزل خوانین سنندج رفت و آمد داشت  مسلما صدای سیدعلی اصغر از نظر عارف مكتوم نمانده و احتمالا جلساتی با هم داشته اند و چون با توجه به نوع تحریرات صدای سید وشباهت ان به  آهنگهای عارف قزوینی به احتمال قوی سید موسیقی را از عارف اموخته ویا حد اقل نحوه صوت پردازی سید بدون دخالت عارف نبوده است  و اگر غیر این باشد سید خود ابداع كننده این سبك در موسیقی كوردی است نحوه پرداخت تحریرات ریز و مكرر وكش دادن صدا در نهایت جمله ها مختص خود سید علی اصغر است

و این سبك خوانندگی بجز در زادگاهش صلوات اباد محل ومكان دیگری در كوردستان ندارد استاد سید علی اصغركوردستانی آهنگهای  اصیل كوردی زمان خود را به سبك خود خوانده است وبا تحریرات ریز صدا بر ملودی انها افزوده است اهنگها عبارتند از صدای زیر وبم(سه گاه )  غم انگیز(شعر بابا طاهر(  یار غزال(بیات ترك) زردی خزان(بیات ترك) و غم انگیز(افشاری)  كورته بالا (دشتی)و دردی هجران و رفیقانی طریقت و نابی هی نابی وهر وه ك بازو بن كه بعضی از این اثار توسط خوانندگان فعلی باز خوانی شده است از جمله كاست زردی خزان كاری از ارسلان كامكار و قسمتی از

كاست فلك باخه وان با صدای سید جلا ل الدین محمدیان و نیز تصنیف های دردی هجران و رفیقانی طریقت و هر وه ك با زو بن را در این اواخر خواننده بسیار توانا زنده یاد استاد حشمت اله لر نژاد اجرا كرده  كه در خور تحسین می باشدساز های كه سید علی اصغر را در تمام آهنگها همراهی كرده اند  عبارتند از تار  كمانچه فلوت و ضرب صفحات. سید علی اصغر کوردستانی بعد ها در بین متنفذین كوردستان پراكنده و به مرور زمان به علت دست به دست شدن تعدادی از آن از بین رفت و مابقی كه حدود 13 اهنگ است  بعد از تاسیس رادیو سنندج در سال 1327 جهت استفاده عموم كپی برداری شد استاد علی اصغر كوردستانی خواننده بزرگ واز افتخارات مردم كورد نشین در سال 1315 شمسی در زادگاهش روستای صلوات اباد چشم از جهان فرو بست اما صدای گرمش تا ابد نوازش گر گوش و جان مردم كرد زبان خواهد بود

از وی دو پسر و دو دختر باقی مانده اند كه به بابا شهابی معروفند.

+ نویسنده: سامال ساعت: 10:52
پنجشنبه دوازدهم بهمن 1385
+ نویسنده: سامال ساعت: 10:48
پنجشنبه دوازدهم بهمن 1385
+ نویسنده: سامال ساعت: 10:46
نمایی زیبا از سنندج
پنجشنبه دوازدهم بهمن 1385

+ نویسنده: سامال ساعت: 10:41